menu  
  zoeken  
  contact    






Eerste ervaringen met de KernTalentenmethode bij hoogbegaafden

door Frans Corten, juni 2012, herziene versie

 

De KernTalentenanalyse is het eerste mij bekende analyse-instrument dat bruikbare informatie voor hoogbegaafden oplevert. Ik heb in februari/ maart 2012 de cursus tot KernTalentenalist gedaan bij Danielle Krekels in België en gebruik de methode bij het schrijven van dit artikel in juni 2012, na behalen van het examen,  een maand of twee. Mijn ervaring met het schrijven van artikelen is, dat het erg moeilijk is om over iets te schrijven als je er teveel van weet. Nu is dus het juiste moment om de eerste indrukken te noteren, ook als service aan cliënten die graag meer willen weten alvorens tot de analyse te besluiten.

Hoe komt het dat juist deze methode voor mijn doelgroep goed werkt? Onderstaand volgt een uitleg van mijn ervaringen met de methode, de achtergronden en de totstandkoming ervan. En een inkijkje in wat je ervan kan verwachten.

Ten overvloede: de methode is zeker ook geschikt voor 'normaal begaafden'!

 

 

1  Praktische werkwijze

 

Het basismateriaal is een analyse van de activiteiten die je als kind graag uitvoerde. Daartoe worden lijsten van activiteiten en spelletjes aangeboden, waarin je kan aanstrepen en waarderen. In de praktijk blijkt dat ook mensen met een slecht geheugen zich aan de hand van deze lijsten kunnen ‘scoren’. Onderstaand volgt ter illustratie een willekeurig stukje uit de vragenlijst. De gehele vragenlijst wordt niet vrijgegeven, om de methode te beschermen. (Let wel: vanaf eind 2013 is de vragenlijst in een onlineversie beschikbaar).

 

                    Toelichting bij het invullen:

                    Eén van de opgegeven voorbeelden is voldoende - het sterkste telt!

                    Maak géén gemiddelde & let erop dat dit gaat over de periode voor jouw puberteit!

                    Onderlijn de voorbeelden die op u van toepassing is en/of vul zelf in die stijl aan. Verschuif dan het kruisje naar de plek die voor u past.

 

a.                 Muziek beluisteren (let op de puberteitsgrens!), in koor zingen, instrument(en) bespelen, uren zitten schommelen & ondertussen wegdromen (= niet acrobatentoeren op een schommel, hoort elders), vissen (niet competitief!), verhalen verzinnen/schrijven, droedelen, urenlang wegdromen/fantaseren, …

 

 Hekel                                                                                                                                                                                                                                   Dolgraag

Min.

X

Max.

 

b.                 Autootjes, poppenhuizen of dorpen/andere zaken inrichten/opstellen, racebaan/knikkerbaan ontwerpen & ermee spelen,, Playmobil, treintjes, modelbouw, figuurtjes opstellen en ermee spelen zoals bv. wielrennertjes of paarden in een koers (behalve soldaatjes! – hoort onder d.), circuits bedenken, complexe kaartspellen zoals bridge of wiezen, …

 

 

 Hekel                                                                                                                                                                                      Dolgraag

Min.

X

Max.

 

 

Soms zijn er ietwat Vlaamse formuleringen (b.v. het spel ‘rekkeren’ i.p.v. ‘elastieken’), en worden regionaal-gebonden spelletjes genoemd. In de praktijk geeft dit geen problemen.

De lijsten zijn gerangschikt in categorieën (zonder verdere toelichting). Dat is met name belangrijk als je met dingen anders gespeeld hebt dan gebruikelijk of als je iets gedaan hebt dat niet in de lijst staat - wat bij hoogbegaafden vaak voorkomt. Je voelt dan vanzelf aan dat er even met de KernTalentenanalist moet worden afgestemd om een goede score te krijgen. Je kan bijvoorbeeld Lego (opgenomen in een lijst met allerlei soorten constructiespeelgoed) als kind gebruikt hebben om mozaïeken te maken. Bij het doorlopen van alle lijsten met de analist zal dit blijken en gecorrigeerd worden door het bij de ‘kleur-en-vorm’- categorie onder te brengen. 

Ook voelt de slimme gebruiker vaak aan welke niet genoemde activiteiten ook in het rijtje thuishoren en er is ruimte die zelf aan te vullen. Dat geldt met name voor de vele computerspelletjes die de laatste tien jaar beschikbaar zijn gekomen. Het is zaak dan de meest bijpassende ‘analoge’ variant te vinden en dat lukt eigenlijk altijd.

 

Deze opzet maakt dat tijdens het invullen van de lijst, het gesprek vanzelf gaat over wezenlijke zaken die van belang zijn voor de uitslag of de interpretatie daarvan. Door relevante vragen te stellen hoeft niet het hele systeem ter discussie te staan (wat bij hoogbegaafden met de meeste andere instrumenten wel het geval is...). De gehele analyse duurt ongeveer 3 uur.

Niet alle activiteiten zitten expliciet in het systeem. Er zitten met name die activiteiten in die wat de KernTalenten betreft in één bepaalde richting wijzen en dat zijn er inmiddels een paar honderd. Multidimensionele activiteiten zoals fotografie, knikkeren, zeilen en surfen zijn belangrijk, maar zullen altijd naar meerdere KernTalenten verwijzen; pas na zorgvuldiger analyse kan dit worden bepaald. Andere activiteiten zijn eenduidiger en gemakkelijker te interpreteren. 

De analyse is gebaseerd op gegevens uit een periode van circa 8 jaar (tussen 4 en ca. 12 jaar). Het is dus geen momentopname. Dat is een belangrijk voordeel van de methode.

 

 

2  Totstandkoming van het systeem

 

Het systeem is ontwikkeld vanuit de praktijk van twintig jaar diepgaande selectiegesprekken (totaal meer dan 10.000) met o.a. ingenieurs. De ontwerpster van de KernTalentenmethode is van nature geen systematicus, maar wel een verzamelaar. Zij heeft net zo lang feiten en indrukken verzameld (meer dan tien jaar) tot uit de materie zelf een natuurlijke structuur naar boven kwam: 23 te onderscheiden KernTalenten die van belang zijn voor het functioneren in je privéleven, werk en loopbaan. Omdat het basismateriaal van ingenieurs afkomstig is, waaronder altijd een aanzienlijk percentage hoogbegaafden, en het verschijnsel bij Danielle Krekels ook uit de eigen omgeving goed bekend is, is de doelgroep van hoogbegaafden van het begin af automatisch en vanzelfsprekend in het systeem meegenomen. Dat mag wel uniek genoemd worden! Ook in haar eerste boek besteedt ze er een heel hoofdstuk aan (Speel je kerntalenten uit, Uitg. De Boeck, Antwerpen, 2005).

 

Het belangrijkste resultaat van dit alles is dat eigenschappen die gemiddeld genomen vaak maar niet noodzakelijk samen voorkomen, in dit systeem gesplitst zijn. Enkele voorbeelden:

  • Iemand die van gezelligheid houdt, is vaak ook degene die mensen bij elkaar brengt. Maar niet altijd.
  • Iemand die van nature ondernemend is, is vaak ook iemand die graag in de belangstelling staat. Maar dat hoeft niet. 
  • Een geboren verkoper deelt vaak ook graag zijn kennis. Maar soms niet.
  • Iemand die inzicht heeft in strategie, handelt vaak ook graag strategisch. Maar er zijn mensen die het prima doorhebben maar er zelf niet aan mee willen doen.
  • Enz.

Voor alle 23 KernTalenten geldt: ze zijn onafhankelijk van elkaar. Elke combinatie is mogelijk. Elk KernTalent kan sterk, half of klein zijn en alles daar tussenin. [N.B. Er is één uitzondering: behoefte aan autonomie en echt ondernemerschap zijn in één richting gekoppeld. De een includeert altijd de ander maar niet andersom.]

Bij andere systemen, die heel vaak ontwikkeld zijn vanuit statistische gegevens en statistische correlaties, is het gemiddelde dominant. En dan zijn eigenschappen die vaak samen opgaan ook samen genomen. Het gevolg is dat voor minder gemiddelde mensen de resultaten ambigu zijn. Iemand die alles begrijp van strategie maar helemaal geen zin heeft om politiek te bedrijven, krijgt dan een gemiddelde score op strategie. Maar een werkelijk juist resultaat zou zijn: een hoge score op strategisch inzicht en een lage score op politiek willen handelen. En dat geeft de cliënt veel meer inzicht en richting. 

 

3  Beperkingen van het systeem

 

Zoals elk systeem, heeft ook dit systeem zijn beperkingen. Ik behandel de belangrijkste hier puntsgewijs.

 

  • Gevoel voor taal, talenkennis. Dit zit niet in de KernTalenten. Het hangt namelijk niet direct samen met activiteiten als kind. Uiteraard is dit wel een belangrijk aspect, zeker ook in Vlaanderen. Dit dient apart bevraagd te worden indien het voor een functie relevant is.
  • Een KernTalent sterk bezitten maak de kans groot dat je het ook ontwikkeld hebt, maar dit is niet zeker. Dus de competenties die bij de componenten van het KernTalent horen, heb je nog niet altijd reeds verworven. Wel heb je er zin in om het je eigen te maken. Andersom, als je een competentie hebt, is het lang niet zeker dat je het ook graag doet. Het kan zijn dat je er totaal op uitgekeken bent en dat het je uitput.
  • Het systeem is tamelijk ingewikkeld om te begeleiden en een goede begeleiding is wel nodig om tot de juiste resultaten te komen, zeker om ze in samenhang correct te interpreteren. Daarom kan het systeem niet geautomatiseerd worden, op de eerste en tweede dimensie na.
  • Het is voor P&O-ers en leidinggevenden soms even wennen aan het begrip KernTalenten zolang het nog een abstract begrip is. Er ontstaat soms verwarring met kernkwaliteiten (van Daniël Ofman) en kerncompetenties. In samenhang met een concrete medewerker doet het systeem evenwel juist heel natuurlijk aan en is het geen enkel probleem.

 

4  Enkele bijzondere voorbeelden van specifieke hoogbegaafden-aspecten

 

In de afgelopen maanden ben ik al enkele voorvallen tegengekomen die waarschijnlijk aan hoogbegaafdheid gerelateerd zijn. Er zullen er ongetwijfeld nog meer volgen. Hierbij alvast enkele voorbeelden uit de praktijk.

 

Een cliënte scoort zeer hoog op het doen van strategische spelletjes als kind. Normaal gesproken betekent dit ook als volwassene graag bezig zijn met (of inzicht hebben in) strategie en politiek. De cliënte herkent echter de omschrijving van dit KernTalent nauwelijks. Na zorgvuldig doorvragen blijkt dat het haar als kind om de gezelligheid van het samen spelen ging, en dat ze bij voorkeur strategische spelletjes deed omdat ze de andere spelletjes wel erg eenvoudig vond als hoogbegaafd kind. Het KernTalent wat hoort bij ‘passief sociaal’ herkent ze wel volledig.

 

Een cliënt scoort laag op empathie. Maar hij geeft aan zeer goed en diepgaand te kunnen luisteren en anderen vaak te adviseren. Na doorvragen blijkt dat hij dit niet doet met pure empathie (waarvan er twee dimensies zijn in de KTN-methode) maar met tal van andere KernTalenten - die i.v.m. hoogbegaafdheid fijnzinnig ontwikkeld zijn-, gecombineerd met onbevooroordeeldheid en fijne afstemming. Hoewel het resultaat in de werksituatie op hetzelfde neerkomt, maakt het toch uit want de cliënt doet dit eigenlijk niet graag, het is zelfs belastend voor hem. In deze uitleg is het geheel herkenbaar voor hem.

 

Vanuit de ervaring van Danielle Krekels weten we dat hoogbegaafden vaak meer KernTalenten hebben dan de 6-9 bij de gemiddelde mens. Ook betekent een KernTalent bij een hoogbegaafde vaak dat het sterker aanwezig is en meer ontwikkelingspotentieel heeft. Het zou interessant zijn om te weten of bepaalde KernTalenten bij hoogbegaafden meer voorkomen, wat volgens Danielle Krekels inderdaad zo is. Om daar zelf meer zicht op te krijgen zal ik minstens 100 hoogbegaafden geanalyseerd moeten hebben.

 

 

5  Mogelijke specifieke resultaten

 

De KernTalentenanalyse geeft inzicht over meer dan tien verschillende aspecten, waaronder:

  • creativiteit
  • empathie
  • organiseren
  • structureren
  • kennisverwerving
  • actie
  • competitie
  • naar buiten treden
  • strategie
  • sociaal/ team play
  • ondernemerschap
  • leiderschap
  • aanpassingsvermogen

Voor bijna alle genoemde aspecten geldt dat er meerdere KernTalenten bij horen. Er wordt dus zowel informatie gegeven over de sterkte van bijvoorbeeld je creativiteit, maar ook de soort creativiteit, de wijze waarop jouw creativiteit het liefste vorm krijgt. Er worden drie soorten creativiteit onderscheiden, drie soorten organisatie/structuur, drie soorten ‘naar buiten treden’, twee soorten empathie enz. Voor al deze onderscheidingen geldt dat ze zijn aangebracht omdat de verzamelde gegevens dat noodzakelijk maakten. M.a.w. alle aspecten waarin bleek dat mensen wezenlijk verschillend konden zijn, werden de facto apart onderscheiden.

 

De analyse geeft niet alleen informatie over de sterkte van de verschillende KernTalenten maar ook over de wijze waarop ze elkaar beïnvloeden. Sommige versterken elkaar, andere heffen elkaars nadelen op, sommige zitten elkaar gemakkelijk in de weg, enzovoort.

Iedereen heeft ook meerdere kleine KernTalenten. Dat zijn KernTalenten met een lage score. Het is erg verhelderend om dat van jezelf te weten. Allereerst dien je na te gaan waar je in je loopbaan voor gaat. De analyse geeft daar inzicht in, maar er blijft nog genoeg te kiezen. Vervolgens kijk je welke kleine KernTalenten je daar voor nodig hebt (zo weinig mogelijk uiteraard!) en hoe je dat kan oplossen. Door uit te besteden?  Via een omweg met andere sterke KernTalenten realiseren? Enz.

 

Wat kan er nog meer uit de analyse worden afgeleid?

Soms komen er nieuwe, inspirerende zoekrichtingen uit: een KernTalent dat tot nu toe ondergesneeuwd was door andere KernTalenten. Bijvoorbeeld een creatief KernTalent kan ondersneeuwen door nog sterkere structuur- of strategie-KernTalenten. Als je je daarvan bewust bent, kan je daar extra aandacht aan geven.

 

Je kan meer informatie krijgen over jouw weg om je bedrijf te runnen. Wat is de voor jou meest passende manier van acquisitie? Wat moet je uitbesteden en wat kan je beter zelf doen?

 

Sommige raadsels worden opgelost, b.v. als je een haat-liefde-relatie hebt met politiek, geld of macht in relatie tot  lange-termijndenken en/of strategisch denken.

 

In algemene zin leidt de uitslag haast altijd tot meer aarding en zelfacceptatie. Meer gaan staan in je sterke kanten. Niet meer hoeven aanpassen en forceren op aspecten die niet bij je passen. En leren daar op een rustige manier over te communiceren naar b.v. je leidinggevende toe.

 

Je kan de resultaten heel goed gebruiken om vacatures op geschiktheid te beoordelen. Worden er voldoende (meer dan 80%) van je sterke KernTalenten aangesproken? Zo niet, dan ga je het saai vinden -, tenzij je een hobby hebt waar je ze wel in kwijtkan. Zitten er niet teveel aspecten in, waarvoor je je kleine KernTalenten moet aanboren? Want dat kan leiden tot uitputting of demotivatie. Let wel: je moet de vaak ronkende taal van vacatureteksten kunnen doorgronden. Woorden als ‘initiatiefrijk, ondernemend, actief’ betekenen vaak veel minder dan je zou denken.

 

 

6  Veelgestelde vragen

 

Vraag 1: Wij hadden vroeger maar weinig speelgoed. Is het aanbod waar je als kind over beschikte niet erg bepalend voor de resultaten?

              Antwoord: Nee, dat blijkt geen invloed te hebben op hoe graag je iets deed. Wel op hoe vaak je iets deed. Kinderen gebruiken desnoods wasknijpers om autootje te spelen als die er niet zijn (telt in het systeem mee als autootje). En verder kan je je die ene keer dat je bij een vriendinnetje met het poppenhuis mocht spelen nog heel goed herinneren als je dat echt heel leuk vond. En als je dol op honden was maar er zelf geen mocht hebben, ging je die van de buren b.v. wel graag uitlaten.

 

Vraag 2: Hoe kan het nou dat wat ik als kind deed nog steeds zo bepalend is voor mijn doen en laten?

              Antwoord: Het zit anders. Dezelfde ingeprente of aangeleerde basisgesteldheid die jouw voorkeuren als kind bepaalde, heeft nog steeds zijn werking in je huidige leven als volwassene. Rond je vierde jaar ligt dat al grotendeels vast.

 

Vraag 3: Op welke psychologische theorieën is dit systeem gebaseerd?

              Antwoord: Wonderlijk genoeg: op geen enkele. De praktijk gaat voor de theorie uit. Het is een ervaringsmethode. Op dit moment is de grondlegster, Danielle Krekels in gesprek met verschillende psychologen om te zien hoe een en ander academisch-theoretisch onderbouwd kan worden. Vreemd genoeg is er door de wetenschap tot nu toe weinig aandacht aan het keuzeproces van kinderen besteed. Dit gaat waarschijnlijk veranderen!

 

Vraag 4: Als het systeem zo doorzichtig is, kan je dan de resultaten niet gemakkelijk manipuleren?

              Antwoord: Ja, in principe kan dat. Het betreft dan met name die KernTalenten waarvan de kandidaat denkt dat dit een bijzonder wenselijk KernTalent is. Dit is overigens ten onrechte, omdat hooguit een combinatie van sterke KernTalenten in combinatie met andere juist kleine KernTalenten wenselijk kan zijn en zeker niet één of enkele. Om een en ander te checken volgt trouwens altijd een diepte-interview waarin de resultaten gecheckt worden aan de hand van voorbeelden en consistentie. Een goede analist kan je niet voor de gek houden.

 

Vraag 5: Is het systeem ook voor anderen bruikbaar?

              Antwoord: Jazeker! Het systeem levert ook bij normaal begaafden uitstekende resultaten op. Voor hen zijn er echter soms alternatieven te vinden die ook aardige resultaten opleveren, hoewel de KernTalentenanalyse vaak als ‘juister’ ervaren wordt. Voor hoogbegaafden is mij geen enkel systeem bekend, dat zinvolle en bruikbare resultaten oplevert, vandaar dat dat in dit artikel centraal staat.

 

Kijk op www.coretalents.be voor meer informatie over Danielle Krekels en de KernTalentenmethode.

Of bestel het nieuwe boek 'Beken(d) Talent' uit 2013.

 

 










Hoofdpagina KernTalentenopleiding in Nederland

KernTalentenanalyse

Core Talents, Tienen (B)