Print


(Dit artikel is eerder verschenen in het blad van de vereniging Mensa Nederland)

In vier praktische stappen naar leuk en zinvol werk .


Frans Corten

'Ik weet goed wat ik kan. Welke baan bij welk bedrijf past daar nu bij?' 'Ik weet precies aan welke eisen een organisatie voor mij moet voldoen. Maar ik denk dat die niet bestaat…' Dat zijn vragen waarmee klanten mij als loopbaanadviseur benaderen. Heel logisch, maar als invalshoek niet werkzaam, is mijn ervaring. De oplossing ligt aan de andere kant... Bij moeilijk grijpbare zaken als intuïtie, vertrouwen en enthousiasme.

In dit artikel (verschenen in MB 471 juni 2002 van Vereniging Mensa Nederland) vertaal ik mijn jarenlange ervaring met coaching van hoogbegaafden (HB-ers) naar een vier-stappenplan om je loopbaan weer vlot te trekken. Ook voor mensen die misschien niet hoogbegaafd zijn, maar wel zeer gehecht aan hun denken, is dit stappenplan de moeite waard.

Stap 1: Wat wil ik?
Waarom ligt de oplossing niet in het vertrouwde denken? Dan had je je probleem al lang zelf opgelost! De oplossing ligt in de andere hersenhelft, in de gevoelskant. Maar door te lang in een subtalent te werken, of in niet-passende omstandigheden, raak je het contact met je eigen gevoel juist kwijt. En daarmee het contact met je eigen inspiratiebronnen en motivatie. Ook enthousiaste communicatie met anderen kan alleen vanuit je eigen gevoel.

De eerste stap is dat contact te herstellen. Door iets creatiefs te gaan doen, of iets met je lijf, of specifieke cursussen of coaching. Kies iets dat je persoonlijk aanspreekt én je grenzen verlegt. En bouw daarna verder vanuit het hernieuwde contact met je eigen wil. Wat je zelf wil is de bron en de basis voor elk loopbaantraject. En tegelijk het moeilijkste stuk. Gun jezelf de rust en de ruimte voor deze stap.

Stap 2: Hoe leg ik waarachtig contact?
Hebben HB-ers 'het EQ van een tomaat'? * Mensaleden beweren in eerdere nummers van dit blad, gesteund door onderzoek, van niet. Mijn visie: het mag zo wezen dat onze EQ's ongeveer gemiddeld zijn, onze eigen-aardige karakters vereisen een hoog EQ voor een plezierige omgang met de samenleving!

Iedereen heeft buren, collega's, kennissen en familie. Mensen die je niet zelf uitgezocht hebt, maar met wie je wel je leven deelt. En die je netwerk vormen… belangrijk voor je loopbaan, voor tips en inspiratie. Zoek een raakvlak, een insteek, waarmee je met veel verschillende mensen een waarachtig contact kan hebben. Iets wat jou werkelijk interesseert, en de ander aanspreekt. Zodat je jezelf niet forceert door over koetjes en kalfjes te praten. Voor mij is dat: hoe bent u daar gekomen waar u nu zit? En wat vindt u er leuk aan? Voor een ander is dat misschien: hoe hebt u dat nou gemaakt? Hoe werkt het? Onderzoek hoe jij oprecht contact kan maken. En oefen ermee tot het klopt.

Stap 3: Wat is mijn aanbod?
HB-ers kunnen prachtige dingen op velerlei gebied. 'Kijk eens hoe ik eigenhandig een piefje aan een pafje verbonden heb, en het werkt nog ook! Waarom ziet mijn baas niet hoe knap ik dat doe…?'
Wil je in je werk iets tot stand brengen én gewaardeerd worden, zorg dan dat jouw aanbod aan drie eisen voldoet:
(a) je bent er zelf enthousiast over,
(b) je bent deskundig of kan het worden en
(c) de samenleving heeft er wat aan en wil ervoor betalen.

Onderzoek het in die volgorde! Een veelgemaakte fout is uit te gaan bij wat je nu meent te kunnen! Dan moet je terug naar stap 1...
Zoek naar woorden en beelden waarmee je jouw aanbod met verve kan overbrengen. Kies voorbeelden uit je CV die je deskundigheid ondersteunen. En je hebt een verhaal waarmee je op pad kan. Als dat verhaal écht klopt zorg je voor een natuurlijke selectie in je netwerk: degenen die in je verhaal geïnteresseerd zijn, kunnen je verder helpen met je loopbaan (b.v. met suggesties, contactpersonen). De anderen niet. Anders gezegd: door een goed verhaal over wat jij wil, komen aanwijzingen voor je loopbaan vanzelf naar je toe.

Stap 4: Wat heb ik nodig?
Mijn favoriete schrijver/tekenaar Marten Toonder schrijft over de kunstenaar Terpen Tijn. Deze kan als geen ander contact maken met trillingen en vibraties. En weet deze op het doek over te brengen. Met een prachtig artistiek resultaat. Het spreekt vanzelf dat ter inspiratie een flinke pot zure augurken klaar moet staan (en geen zoetzure).
Veel HB-ers zijn fijngevoelig. De gelijkenis met kunstenaars vind ik verrassend. Ze kunnen van alles, als er aan verschillende, soms wonderlijke voorwaarden voldaan is. Deze voelen voor hen aan als universeel ('Iederéen heeft dit eigenlijk nodig, alleen weten ze het nog niet...'). Er sluipt dan iets verwijtends in ('Waarom zorgt mijn werkgever niet voor verse augurken, zoals het hoort?'). Tip: maak het persoonlijk. Zoek uit wat echt voor jou belangrijk is, maar wat jij niet zelf kan regelen. Vraag daar om in praktische termen: hoe kan het geregeld worden en wat kost het? En laat de ander de afweging maken: wil die graag dat je de mooie dingen gaat doen die juist jij kan? En heeft hij/zij dat er voor over?

Volgorde
Ik hoor nogal wat HB-ers praten over specifieke wensen, eisen en randvoorwaarden. Zonder te onderscheiden wat ze zelf willen, wat ze zelf gaan creëren en wat ze van anderen vragen. Ze beginnen bij stap 4. Dat is niet constructief. Zo'n gesprekspartner, daar heeft niemand zin in.
De volgorde van de stappen is cruciaal. Eerst contact met je eigen wil, want daar ligt je bron van inspiratie. Dan oprecht contact met anderen creëren. Anders kun je je netwerk niet gebruiken. Dan kijken wat je echt te bieden hebt en hoe je dat op jouw manier sprankelend kan overbrengen. En dan pas, als je de persoon voor je hebt met wie je 'zaken gaat doen', dan pas de specifieke wensen. Wat zal dan blijken? Dat op die plek, bij die persoon veel al vanzelf in orde is. En de rest, daar komen jullie samen wel uit.

*Internetdiscussie Intermediair febr. 2002

Vragen naar aanleiding van dit artikel? Stuur ze naar Frans Corten, Werk en Waarde, corten[at]werkenwaarde.nl. In een volgende MB kan ik er dan dieper op ingaan.